to gruczoły produkujące wydzielinę śluzową, chroniącą powierzchnię ciała lub narządy przed wysychaniem i drobnoustrojami. Śluz pełni funkcje ochronne, nawilżające i ułatwia przesuwanie pokarmu w przewodzie pokarmowym. Występują u bezkręgowców i kręgowców w jamach ciała, na skórze lub w przewodach oddechowych. Śluz może zawierać enzymy trawienne, antybiotyki naturalne lub substancje chemiczne służące komunikacji. Produkcja wydzieliny jest regulowana zarówno przez układ nerwowy, jak i hormony. Gruczoły śluzowe odgrywają ważną rolę w ochronie mechanicznej i chemicznej organizmu.