proces embriologiczny, w którym blastula przekształca się w gastrulę, czyli strukturę z trzema listkami zarodkowymi. Proces ten obejmuje złożone ruchy morfogenetyczne komórek, takie jak wnikanie, migracja, różnicowanie i reorganizacja przestrzenna. W wyniku gastrulacji powstają: ektoderma (tworząca m.in. skórę i układ nerwowy), mezoderma (układ mięśniowy, szkieletowy i krwionośny) oraz endoderma (wyściółka przewodu pokarmowego i układu oddechowego). Gastrulacja wyznacza główne osie ciała zarodka oraz warunkuje dalszy rozwój morfologiczny i funkcjonalny organizmu. Choć mechanizmy gastrulacji różnią się w zależności od gatunku, jej obecność jest wspólna dla wszystkich zwierząt trójwarstwowych. Jest to jeden z najbardziej istotnych etapów rozwoju zarodkowego.